اندازه شناس , ریشه کلمه مهندس

به این سیر نگاه کنید :

اندازه ---> انداسه ---> هَنداسه ---> هندسه

    کلمه هِندسه از واژه پارسی اندازه به زبان تازی وارد شده است. این کلمه با صرف در باب  مصدر های چهار حرفی کلمه مُهندِس را به وجود می آورد که نامی است که در حال حاضر به دانش آموختگان رشته ها و گرایش های گوناگون دانش های مهندسی گفته می شود. این کلمه در زبان تازی به معنی مردی است که علم هندسه (دانش اندازه ها) را می داند. ولی حالا دانستن هندسه شرط لازمی برای مهندس بودن نیست.

    به درستی و عملا به دانش آموخته ای که درس ریاضی مهندسی را گذرانده باشد مهندس ( در برابر لغت engineer در زبان انگلیسی) میگوییم در حالی که اولین مهندسین معماران بوده اند (که در نظام آموزشی کنونی نه تنها درس ریاضی مهندسی را نمی خوانند، تقریبا چیزی از ریاضیات در برنامه درسی آنها گنجانده نشده است. گرچه درس هندسه را که پایه کلمه مهندس را تشکیل میدهد، تنها در برنامه درسی انها وجود دارد!!!)

    جامعه مهندسان آمریکا در تعریف مهندسی میگوید :

    کاربرد خلاقانه اصول علمی جهت طراحی یا توسعه ساختارها , ماشین‌ها ,اسباب و یا روشهای تولید - و یا کلیه اموری که ترکیب این امور باشد- و یا بنا کردن و یا عمل کردن به هیمن طریق با اشراق کامل از طرح آنها و یا پیش بینی رفتار آنها تحت شرایط عملی معین, به شکلی همه آنها هدف کاربری مشخص داشته باشند و شرایط اقتصادی پروژه را در نظر بگیرند و امنیت زندگی و مالکیت را در نظر بگیرند.

    با تعریف بالا هم به سختی می شود معماران را در زیر گروه مهندسین جا داد. در تعریفی دیگر کمیته اختیارات مهندسی و فن آوری ( The accreditation board of engineering and technology ) مهندسی را اینچنین میشناساند :

    مهندسی ، مجموعه مهارتهایی است که با استفاده از معلومات ریاضی و علوم طبیعی و در اثر مطالعه ، تمرین و تکرار حاصل شده‌اند و ما را به راههای بهره‌گیری اقتصادی‌تر از مواد اولیه و منابع طبیعی در جهت منافع انسانیمان رهنمون می‌کنند . 

    مهندسی ، مجموعه مهارتهایی است که با استفاده از معلومات ریاضی و علوم طبیعی و در اثر مطالعه ، تمرین و تکرار حاصل شده‌اند و ما را به راههای بهره‌گیری اقتصادی‌تر از مواد اولیه و منابع طبیعی در جهت منافع انسانیمان رهنمون می‌کنند.

    اینجا هم راه برای مهندس دانستن معماران بسته است. ولی توجه به یک نکته لازم است. دو تعریف بالا برای واژه Engineer هستند، آیا لازم است معماران را engineer بدانیم؟ نه! معماران مهندس هستند امّا engineer نیستند. در برابر آن آیا electrical engineers یا  computer engineers یا chemical engineers یا حتی mechanical engineers هندسه را بلدند؟ این بار هم نه! آنها Engineer هستند امّا مهندس ( به معنی هندسه دان) نیستند.

    راه حل شاید در آن باشد که برای کلمه Engineer برابری در زبان فارسی بسازیم. برابری که گستره مفاهیمی را که از یک مهندس فعلی می شناسیم در بر بگیرد. کسی که دانش ریاضی، تجربیّات به دست آمده از قوانین طبیعی، اقتصاد و بهینه گرایی، محدودیّت ها و قوانین را بصورت یکجا در نظر میگیرد و ساختار، دستگاه یا مسیری نوین را به وجود می آورد. کسی که سر و کارش فقط با اندازه و هندسه نیست.

/ 1 نظر / 268 بازدید